دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
آدرس مرکز تحقیقات ایمونولوژی
جهت ارجاع در مقالات و سایر انتشارات

مرکز تحقیقات ایمونولوژی،
پژوهشکده ایمونولوژی و بیماری های عفونی،
دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.


Immunology Research Center,
Institute of Immunology and Infectious Diseases,
Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.

درمان دومین بیمارمبتلا به ایدز

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۸/۲/۱۸ | 

تعداد افراد مبتلا به ایدز در سراسر دنیا حدود ۳۷ میلیون نفر اعلام شده است، که در حال حاضر ۲۱میلیون نفر آنها تحت درمان با داروهای آنتی ویروسی می باشند، که البته یک سری مقامت هایی هم در پروسه درمانی به این داروها مشاهده شده است و باعث ایجاد این سوال "که آیا به طور مداوم میتوان از این داروها استفاده کرد یا خیر؟ "، شده است.
سوالی که مطرح است این میباشد که  عملکرد جامع جهانی نسبت به ایدز چیست؟ علی­ رغم اینکه CAR T cell therapy، Gene therapy و داروها و واکسنهای دیگری نیز مورد استفاده قرار می گیرند ولی رویکرد جامع جهانی به اینگونه است که فرد مبتلا را به فاز remission رسانیده بدون اینکه نیاز به استفاده دایمی از دارو های ضد ویروسی باشد.

همانطور که می دانیم، متهم اصلی در ابتلا افراد به HIV گیرنده CCR۵ میباشد. برخی از افراد به طور نرمال یک قسمت ۳۲bp از این گیرنده را ندارند که در فرد باعث ایجاد مقاومت نسبت به ابتلا به HIV می شود. نداشتن CCR۵ به ۲ فرم هموزیکوت و هتروزیگوت مشاهده شده است، ۱% افراد اروپایی به صورت هموزیگوت و ۱۰% افراد اروپایی به صورت هتروزیگوت این ژن را ندارند. این ژنوتیپ در افراد هتروزیگوت، باعث می شود که حتی اگر در محیط پر خطر هم قرار بگیرند، یا به HIV مبتلا نشوند و یا اگر دچار شدند پیشرفت بیماری به سمت ایدز کندتر صورت گیرد و viral load در بیماری کمتر باشد.  

HIV فقط از طریق CCR۵ فرد را آلوده نمیکند بلکه HIV گونه های مختلفی را شامل می شود:
۱. اگر از طریق CCR۵ بیمار را آلوده کند به نام R۵-tropic  (۹۰% افراد از این طریق آلوده میشوند).
۲. اگر از طریق CXCR۴ بیمار را آلوده کند به نامX۴-tropic
۳. گونه ای از HIV نیز وجود دارد که هر دو فرم X۴ و R۵ را دارند که dual infection نامیده می شود.

قبل از اینکه وارد مبحث درمان بشویم، چند تجربه قبلی را بررسی میکنیم.
بیمار اول، به نام SN patient فردی ۲۷ ساله در آلمان که به طور همزمان مبتلا به HIV و لینفوما بود و با داروهای ضد ویروسی، میزان viral load این فرد به حد undetectable رسانیده شود. اما هدف این بود که فرد وارد remission شده بدون اینکه از داروهای ضد ویروسی استفاده کند . به این فرد پیوند مغز استخوان از دهنده ای که CCR۵ ندارد صورت گرفت. تروپیسم ویروسی فرد  R۵ tropism مشخص شد. پیوند موفقیت آمیز انجام گرفت ولی لود ویروسی در آن مجدد افزایش یافت. تروپیسم ویروسی را مجددا بررسی کردند و یک shift tropism در فرد ایجاد شده و باعث شد که درمان با داروهای ضد ویروسی ادامه پیدا کند. ولی این فرد با ریلپس لینفوما از دنیا رفت.

بیمار دوم، یا فردی که بیماری را شکست داد، فردی در برلین که به نام berlin patient معروف شد بود، که به صورت همزمان مبتلا به HIV و AML بود. برای این فرد نیز پیوند مغز استخوان تجویز شد. یک هفته قبل از پیوند، داروهای ضد ویروسی قطع شد، تروپیسم مشخص شد و یک بار برای کل بدن رادیو تراپی (Total body irradiation) انجام شد. پیوند مغز استخوان کاملا موفقیت آمیز بود اما ریلپس AML ایجاد شد و دوباره کل بدن تحت رادیوتراپی قرار گرفت و از همان فردی که قبلا دهنده مغز استخوان بود و CCR۵ نداشت دوباره پیوند مغز استخوان انجام شد و اینبار پیوند موفقیت آمیز بوده و تا امروز HIV در فاز remission قرار دارد و سرطان هم درمان شده.
سوالی که پیش آمده این هست که کدام درمان باعث شد که بیماری HIV فرد در فاز remission قرار بگیرد؟ دومرتبه پیوند مغز استخوان و یا ۲ مرتبه Total body irradiation؟

بیمار سوم، بیمار London patient هست که در دانشگاه UCL لندن بررسی انجام شد. که این فرد همزمان مبتلا به  HIV و stage ۴ hodgkin lymphoma بود ،که  به خط اول کموتراپی نیز مقاوم بود و به همین علت خط دوم درمان شروع شد. قبل از شروع داروهای ضد ویروسی میزان لنفوسیت ۲۹۰ و وایرال لود ۱۸۰,۰۰۰ گزارش گردید که با شروع داروهای ضد ویرروسی، وایرال لود کنترل شد و فرد آماده پیوند مغز استخوان شد. با این تفاوت که قبل از پیوند داروها قطع نشد و تحت Total body irradiation هم قرار نگرفت. پیوند از فرد دهنده که CCR۵ نداشت با موفقیت انجام گرفت. ۳۰ روز بعد پیوند، بر روی micro satellite DNA تست PCR انجام میدهند و تغییر سلول های CD۴ فرد نشان دهنده این بود که پیوند موفقیت آمیز انجام شده. سلول های خونی مثلtotal WBC, PLk ، نتروفیل، سلول های CD۸+ به حالت نرمال رسیدند ولی سلول های CD۴+ روند کندتری را در پیش داشتند. داروهای ضد ویروسی در روز ۵۱۰ بعد پیوند قطع شدند و با تستهایی مثل HPLC و mass spectrometry تعیین کردند که اثری از دارو در بدن وجود ندارد و حتی با قطع دارو وایرال لود ویروس در فاز undetectable قرار داشت. همچنین HIV DNA را برروی PBMC و هم سلول های CD۴+ بررسی شد و مشاهده گردید که در فاز undetectable قرار دارد و افزایش لودی دیده نشد.

ممکن است این سوال پیش بیاید که سلول هایی که در حالت resting هستند و طول عمر بیشتری دارند ممکن است روزی فرد را آلوده کنند؟ جهت بررسی این موضوع نیز با استفاده از تکنیک quantitative viral outgrowth سلول های CD۴+ resting فعال گردیدند و با سلول های CD۴+  سالم، مجاورت داده شدند و پروتئین P۲۴ HIV به روش الایزا بررسی شد و مشاهده گردید که سطح پروتئین نیز undetectable می باشد و اثری از الودگی وجود ندارد.
سلول های جدید فرد که CCR۵ ندارد را یک مرتبه دیگر با گونه های دیگری از HIV که از طریق CCR۵ فرد را الوده می کنند مجاورت داده شدند، و مشاهده گردید که هیچ آلودگی بوجود نیامده ولی زمانی که با CXCR۵ مجاور گردید، امکان آلودگی وجود دارد.
همچنین با روش وسترن بلاتینگ، باندهای ویروسی را قبل و بعد از پیوند مشخص کردند و دیده شد که بسیاری از باندها مثل P۶۸, P۵۵, P۵۲, P۴۰, P۲۴ و P۳۱ حذف شدند اما گلیگوپروتئین ۱۶۰ تا پایان درمان باقی ماند.
در نهایت این نتیجه گیری را میتوان داشت که با یک درمان خیلی ساده تر، یک پیوند مغز استخوانی که هیچ Total body irradiation ندارد امکان درمان فرد بیمار وجود دارد.


هاله عبدلی
دانشجوی دکترای تخصصی ایمونولوژی

پست الکترونیک : haleh.abdoligmail.com
منبع:
  1. Gupta RK, Abdul-Jawad S, McCoy LE, Mok HP, Peppa D, Salgado M, Martinez-Picado J, Nijhuis M, Wensing AM, Lee H, Grant P. HIV-۱ remission following CCR۵Δ۳۲/Δ۳۲ haematopoietic stem-cell transplantation. Nature. ۲۰۱۹ Mar ۵:۱.



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 248 بار   |   دفعات چاپ: 26 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر