دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
آدرس مرکز تحقیقات ایمونولوژی
جهت ارجاع در مقالات و سایر انتشارات

مرکز تحقیقات ایمونولوژی،
پژوهشکده ایمونولوژی و بیماری های عفونی،
دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.


Immunology Research Center,
Institute of Immunology and Infectious Diseases,
Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.

نمایش آمار بازدیدهای زیربخش : 560060
بازدیدهای ۲۴ ساعت گذشته: 197869
بازدیدهای روز جاری: 197869
کاربران حاضر در پایگاه: 0
به روزرسانی:

روز: یکشنبه مورخ ۱۱ خرداد ۱۳۹۹

21:53 = ساعت فعلی سرور

اصول راهنمای تدوین شده توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO) برای کشورها جهت تصمیم گیری در خصوص برنامه های واکسیناسیون روتین در دوره همه گیری COVID-۱۹

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۹/۱/۲۸ | 

 
گزارش منتشر شده موقت در تاریخ ۹۹/۰۱/۰۵
با ادامه همه گیری ویروس کرونا این گزارش و سوالات متداول مربوط به آن توسط سازمان بهداشت جهانی بروزرسانی خواهد شد



با گسترش ویروس عامل COVID-۱۹ و پاندمی ایجاد شده این خطر وجود دارد که برنامه های واکسیناسیون روتین در کشورهای مختلف دچار مشکل شود. دو عامل اصلی در این بوجود آمدن این مشکل بالقوه نقش اصلی دارند: از یک سو بار سنگینی که به سیستم بهداشت کشورها به خاطر COVID-۱۹ تحمیل شده و از سوی دیگر بحث فاصله گذاری اجتماعی و عدم تمایل خانواده ها برای حضور در مکان های عمومی که این امر خود باعث کاهش تعداد مراجعات جهت انجام واکسیناسیون های روتین می گردد.

این درحالیست که اختلال در جریان واکسیناسیون روتین، حتی به صورت کوتاه مدت، می تواند باعث افزایش تعداد افراد مستعد گردیده و منجر به افزایش احتمال ابتلا به بیماریهای مستعد به شیوع بالا که با واکسن متوقف می شوند (vaccine preventable diseases: VPDs)، همانند سرخک، می گردد. شروع همه گیری چنین بیماریهایی خود باعث افزایش مشکلات جدی و همچنین میزان مرگ و میر ابتدا در نوزادان و سپس در گروه های سنی مستعد دیگر می گردد و در نهایت این معضل باعث تحمیل باری اضافی به سیستم بهداشتی ای می شود که به اندازه کافی از قبل درگیر همه گیری COVID-۱۹ بوده است.

بدلیل احتمال زیاد شیوع مجدد بیماریهای VPD کشورها بایستی همچنان خدمات واکسیناسیون روتین خود را در هر منطقه ای که امکان انجام آن وجود دارد با رعایت شرایط ایمنی ادامه دهند. موارد مشابه همه گیری های اتفاق افتاده در گذشته نشان دهنده اهمیت حفظ خدمات سلامت ضروری همانند برنامه واکسیناسیون روتین می باشند که این امر بایستی با کمک گرفتن موثر از گروه های مختلف مردمی در برنامه ریزی و ارائه این خدمات حیاتی صورت گیرد. با این حال، پیچیدگی های بوجود آمده در خصوص COVID-۱۹ از نظر سرعت و شدت شیوع و لزوم فاصله گذاری اجتماعی و اثراتی که بر وضعیت اقتصادی خانواده ها داشته تا کنون در موارد پیشین همه گیری های دیگر دیده نشده و این مورد سیاست گذاری در خصوص مواردی همانند ادامه یا توقف برنامه واکسیناسیون روتین توسط سیستم های بهداشتی کشورها را مشکل ساخته است.


متن قرار داده شده در پایین اصول و ملاحظاتی را را مطرح می نماید که کشورها را کمک می نماید تا تصمیمات صحیحی را درخصوص برنامه های ایمنی زایی روتین در مدت پاندمی COVID-۱۹ اتخاذ نمایند. این اصول توسط متخصصین گروه مشاوره استراتژیک سازمان بهداشت جهانی تهیه گردیده است. در کنار این گزارش، مطالب تکنیکی و مکمل دیگری نیز توسط سازمان بهداشت جهانی جهت کاهش شیوع و کنترل COVID-۱۹ ارائه گردیده است که از آدرس https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-۲۰۱۹/technical-guidance قابل دستیابی می باشد. هر کشور بایستی براساس ارزیابی که از ریسک های موجود دارد تصمیمات مقتضی را اتخاذ نماید. بدین منظور، مواردی چون میزان و الگوی گسترش COVID-۱۹،  جزییات برنامه ایمنی زایی و سیستم سلامت ، و اپیدمیولوژی بیماریهای VPD در هر کشور بایستی در اتخاذ این تصمیمات مدنظر گرفته شوند.



اصول راهنما

 
۱- ایمنی زایی در واقع یک سرویس سلامت کلیدی است که بایستی هر جایی که امکان پذیر باشد به منظور جلوگیری از گسترش بیماری های واگیر و حفظ سلامت جامعه در مدت همه گیری COVID-۱۹ بر سایر خدمات سلامت تقدم داده شود. استراتژی های لازم برای ایجاد ایمنی زایی/واکسیناسیون بایستی تحت شرایطی اعمال شوند که ایمن بوده و باعث آسیب رسانی بی جهت به کارمندان بخش سلامت، افراد مراقبت کننده از بیماران و کل افراد جامعه نشود.

۲- پایش بیماریهای VPD بایستی بطور مداوم صورت گیرد تا امکان تشخیص به موقع و مدیریت بیماران احتمالی VPD فراهم بوده و هر کجا که امکان دارد از این طریق به نظارت بر COVID-۱۹ نیز کمک شود.

۳- مقامات مسئول هر کشور بایستی بطور مداوم سیر گسترش COVID-۱۹ را در کشور و مناطق مختلف رصد نمایند. گروه های مشاور فنی ایمنی زایی در سطح ملی در مشاوره رسانی به مقامات کشوری در خصوص ادامه، تغییر برنامه، تعلیق و یا شروع دوباره برنامه واکسیناسیون کشوری نقش مهمی دارند.

۴- چنانچه انجام برنامه روتین ایمنی زایی تحت تاثیر COVID-۱۹ قرار گیرد، کشور مربوطه بایستی استراتژی هایی را طراحی کند به منظور جبران سریع و انجام واکسیناسیون های عقب مانده پس از دوران همه گیری COVID-۱۹ و همچنین طرح هایی داشته باشند که بتوانند به کمک آن بازگشت تدریجی به حالت اولیه را انجام دهند. جهت جبران عقب ماندگی واکسیناسیون در اثر COVID-۱۹، کشورها باید افرادی که واکسیناسیونشان انجام نشده را شناسایی کرده و وضعیت آنها را پیگیری نمایند، شکاف های احتمالی ایجاد شده در وضعیت ایمنی در کشور را تشخیص داده و بتوانند وضعیت ایمنی زایی را به حالت اولیه برگردانند بطوریکه همه افراد مستعد ایمن شده باشند. برای انجام چنین اموری لازم است که افراد مسئول خلاقیت و نوآوری در اتخاذ تصمیمات نیز داشته باشند.

۵- بدلیل اطلاعاتی که تا کنون در خصوص نحوه شیوع COVID-۱۹ بدست آمده و لزوم رعایت فاصله گذاری اجتماعی کمپین های واکسیناسیون  انبوه (mass vaccination campaigns) بهتر است موقتا به حالت تعلیق درآیند. البته کشورها بایستی در مقاطع زمانی مشخص و بطور منظم شرایط را بررسی کرده و به تعویق این کمپین ها را مجددا ارزیابی کرده و در صورت لزوم تصیمات جدیدی بگیرند.

۶- در صورت نیاز به انجام واکسیناسیون در حجم وسیع در پاسخ به شروع شیوع یک VPD نیاز است میزان ریسک در مقابل فایده در خصوص انجام این کار بر اساس بررسی بیمار به بیمار بطور دقیق بررسی شود. طی این پروسه، خطرهای ناشی از به تعویق انداختن شروع واکسیناسیون در مقابل خطرات مربوط به انجام سریع آن مورد بررسی قرار می گیرد. در این خصوص، بایستی میزان مشکلات جدی و مرگ و میر در اثر بیماری های VPD که دوباره شایع شده از یک سو و تاثیرات بالقوه گسترش بیشتر ویروس COVID-۱۹ از سوی دیگر مدنظر قرار گیرد. 

۷- در صورت امکان، پیشنهاد می شود واکسیناسیون برضد آنفولانزا در مورد کارمندان بخش سلامت، افراد مسن و خانم های باردار انجام گیرد.


 

ملاحظات لازم جهت انجام ایمنی زایی/واکسیناسیون روتین و نظارت بر بیماریهایی  که با واکسن متوقف می شوند (vaccine preventable diseases: VPDs)

۱- اتخاذ تصمیم مبنی بر ادامه طرح واکسیناسیون روتین کشوری تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار می گیرد که عبارتند از: قواینن رعایت فاصله گذاری اجتماعی که توسط سیستم سلامت هر کشور وضع شده است، میزان شیوع VPDs در آن کشور، وضعیت حال حاضر و پیش بینی نحوه گسترش COVID-۱۹ (که در طبقه بندی های مختلف WHO شامل: بدون گزارش بیمار  (no cases) COVID-۱۹، حالت پراکنده (sporadic)، تجمعی در مناطق مختلف (clusters) و یا گسترش یافته در سطح جامعه (community transmission) قرار می گیرد) و فاکتورهایی مثل جمعیت شناسی و الگوی مهاجرت در آن کشور.
 
۲- در جاهایی که ظرفیت سیستم سلامت هنوز در اثر COVID-۱۹ صدمه ندیده و خدمات ضروری حوزه سلامت (همانند منابع انسانی کافی و منابع کافی از واکسن) برقرار است بایستی خدمات واکسیناسیون در مکان های ثابت و مشخص انجام شده و همچنین نظارت بر گسترش احتمالی VPDs صورت گیرد و در عین حال قوانین مربوط به رعایت فاصله اجتماعی اعمال شده و احتیاط های لازم برای کنترل عفونت COVID-۱۹ صورت گیرد و همچنین تدارکات لازم جهت حفظ شرایط امن در چنین مکان هایی فراهم گردد.
۳- درستی اتخاذ سایر استراژی ها ( مثلا استفاده از سرویس های تلفن همراه یا مراجعه مستقیم به افراد)، و همچنین انجام فعالیت هایی که نیاز به همکاری افراد جامعه جهت نظارت بر VPDs دارد بایستی بر اساس شرایط هر کشور برآورد شده و چنانچه لازم است انجام شود بایستی طوری صورت گیرد که سلامت کارمندان بخش سلامت و افراد جامعه در خطر نیفتد. همچنین لازم است که کشورها به روش های نوآورانه جهت بهینه سازی خدمات رسانی نیز فکر کنند.
 
۴- در جاهایی که امکان خدمات رسانی محدود است، گروه های آسیب پذیرتر که احتمال ایجاد مشکلات و مرگ و میر آنها در اثر ابتلا به VPDs بیشتر است بایستی از نظر واکسیناسیون برضد بیماری هایی چون سرخک، فلج اطفال، دیفتری و تب زرد در تقدم قرار گیرند.


ملاحظات لازم برای انجام کمپین های واکسیناسیون انبوه (mass vaccination campaigns)

۱- بر اساس اطالعاتی که تا کنون در خصوص روش های انتقال COVID-۱۹ بدست آمده و توصیه های موجود جهت فاصله گذاری اجتماعی، سازمان بهداشت جهانی پیشنهاد می کند که کشورها بدلیل افزایش خطر پخش شدن موقتا چنین کمپین هایی را متوقف نمایند. البته ضروی است که کشورها در فاصله زمانی های مشخص این تصمیم را بررسی و مورد ارزیابی مجدد قرار دهند.

۲- در مواردی که شیوع VPDs اتفاق می افتد برای اینکه در خصوص انجام  پیش از اتخاذ تصمیم برای انجام واکسیناسیون انبوه بایستی برآورد مبتنی بر ریسک-فایده بر اساس بررسی بیمار به بیمار انجام شده و حتما باید ظرفیت سیستم سلامت آن کشور جهت انجام چنین عملیاتی سنجیده شود بطوریکه این کار به صورت کاملا ایمن و در سطح گسترده با در نظر گرفتن خطر گسترش COVID-۱۹ قابل انجام باشد. یک چنین برآوردی بایستی هم خطرات ناشی از به تعویق انداختن اقدام موثر در خصوص شیوع VPD پیش آمده را بررسی کند و هم به فکر خطرات ناشی از اقدام سریع  باشد چراکه به تعویق انداختن اقدامات لازم در خصوص شیوع VPD می تواند باعث افزایش مشکلات جدی و تلفات ناشی از بیماری شود و از سوی دیگر اقدامات سریع و نسنجیده می تواند منجر به گسترش بیش از پیش و کنترل نشده خطر حال حاضر یعنی COVID-۱۹ شود.

۳- چنانچه تصمیم برآن شود که واکسیناسیون بر علیه VPD شیوع یافته انجام گیرد، بایستی قوانین سخت گیرانه ای برای حفظ استاندارهای جلوگیری از گسترش و عفونت با COVID-۱۹ در نظر گرفته شده، ضایعات تزریقات به طور مناسبی مدیریت شود، و حفاظت کامل از کارکنان بخش سلامت و عموم مردم صورت گیرد.

۴- چنانچه تصمیم برآن شد که واکسیناسیون بر علیه VPD شیوع یافته به تعویق انداخته شود، بایستی به صورت دوره ای و در فواصل زمانی معین برآوردهای مجدد در خصوص مشکلات جدی ایجاد شده در افراد، تلفات ناشی از شیوع VPD در کشور و همچنین اپیدمیولوژی منطقه ای و بین المللی آن بیماری صورت گیرد تا مشخص شود که به تعویق انداختن پروسه واکسیناسیون انبوه بر ضد VPD شایع شده می تواند ادامه یابد یا خیر.

 

ملاحظات لازم جهت برقراری مجدد خدمات ایمنی زایی

۱- در مواردی که براساس شرایط موجود خدمات ایمنی زایی روتین بایستی محدود شده یا تعلیق گردد، سیستم سلامت آن کشور بایستی در اولین فرصت ممکن به محض اینکه سیر شیوع COVID-۱۹ کاهش یافت برنامه ایمنی زایی را راه اندازی کند تا خلاء عدم ایمنی زایی که در اثر کاهش یا توقف موقت واکسیناسیون در جمعیت ایجاد شده به سرعت پر شود.

۲- چنانچه منابع کشور جهت جبران کردن عقب ماندگی ناشی از توقف واکسیناسیون کافی نیست بایستی امکانات موجود بر روی واکسیناسیون برضد بیماری های VPD (متوقف شونده با واکسن) که مستعد به شیوع هستند متمرکز شود. مثال هایی از این دسته بیماری ها عبارتند از: سرخک، فلج اطفال، دیفتری و تب زرد.

۳- کشورها باید از استراتژی های موثر برای برقراری ارتباط با توده مردم استفاده و گروه های مسئول اطلاع رسانی در ارگان های مختلف را درگیر کرده و نگرانی های عمومی را در خصوص وضعیت پیش آمده برطرف سازند و همچنین اطلاع رسانی از طریق مراکز سلامت ارگان ها را افزایش دهند و نهایتا اینکه بتوانند از نظر ظرفیت واکسیناسیون عموم مردم به سطح اولیه (یعنی شرایط قبل از شروع همه گیری COVID-۱۹) بازگردند.
 

گردآورنده :دکتر شهره نیکو

دکتری تخصصی ایمونولوژی

منبع :

 WHO reference number: WHO/۲۰۱۹-nCoV/immunization_services/۲۰۲۰.۱



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 3092 بار   |   دفعات چاپ: 14 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر