دانشگاه علوم پزشکی ایران
Iran University of Medical Sciences
آدرس مرکز تحقیقات ایمونولوژی
جهت ارجاع در مقالات و سایر انتشارات

مرکز تحقیقات ایمونولوژی،
پژوهشکده ایمونولوژی و بیماری های عفونی،
دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.


Immunology Research Center,
Institute of Immunology and Infectious Diseases,
Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran.

نمایش آمار بازدیدهای زیربخش : 560060
بازدیدهای ۲۴ ساعت گذشته: 197869
بازدیدهای روز جاری: 197869
کاربران حاضر در پایگاه: 0
به روزرسانی:

روز: یکشنبه مورخ ۱۱ خرداد ۱۳۹۹

21:58 = ساعت فعلی سرور

مروری کوتاه بر تاثیرات ویروس کورونا بر سیستم ایمنی

 | تاریخ ارسال: ۱۳۹۸/۱۱/۱۸ | 
در شروع سال ۲۰۲۰ نمونه های جدیدی از عفونت کرونا ویروس (Corona Virus: CoV) در ووهان چین گزارش شد و در تاریخ هفت ژانویه این ویروس بعنوان یک کرونا ویروس جدید تشخیص داده شد و توسط WHO به نام ۲۰۱۹-nCoV نامگذاری شد.

کروناویروسها جزء ویروسهای پاکت دار، non-segmented و دارای RNA تک رشته ای Positive-sense می باشند. سایز ژنوم ویروس بین ۲۶ تا ۳۲ کیلوباز است که جزء بزرگترین RNA ویروسها می باشند. ویرون یک کپسول نوکلئوتیدی دارد شامل RNA ژنومی و پروتئینهای نوکلئوکپسید فسفریله که داخل یک فسفولیپید دولایه قرار گرفته اند. این ویروسها دارای دو نوع مختلف از پروتئینهای سطحی هستند و نام خود را از روی همین ویژگی ظاهری گرفته اند. خانواده کروناویروسها از نظر ژنوتایپی و سرولوژی به ۴ نوع آلفا، بتا، گاما و دلتا تقسیم بندی می شوند. تقریبا ۳۰ نوع کروناویروس در انسان، پستانداران و پرندگان شناسایی شده است. کروناویروسهای انسانی توسط نوع آلفا و بتا ایجاد می شوند. ویروسهای کرونا جزء ویروسهای شایع می باشند بطوریکه ۳۰ تا ۶۰ درصد از جمعیت چین آنتی بادی برعلیه آن را دارند.

عفونت ویروس معمولا با التهاب دستگاه تنفس فوقانی، تب، سردرد و سرفه همراه است. عفونت SARS-CoV و MERS-CoV می تواند در مراحل اولیه بدون نشانه باشد ولی در مراحل بعدی می توانند پنومونی، نارسایی کلیه و حتی مرگ را ایجاد کنند.

پاسخ ایمنی برای کنترل و نابودی ویروس کرونا ضروری می باشد و ناکارآمدی سیستم ایمنی می تواند باعث ایمونوپاتولوژی و مرگ بیمار شود. فهم بهتر عملکرد سیستم ایمنی در مقابله با کروناویروس می تواند در کنترل التهاب ریه بسیار موثر باشد.
فاکتورهای کموتاکتیک برای پاسخ ایمنی برعلیه ویروس ضروری هستند زیرا این فاکتورها در فراخوانی لوکوسیتها به ریه نقش دارند و هرگونه تغییری در این فاکتورها می تواند باعث نقص عملکرد سیستم ایمنی شود. نقص یا انحراف سیستم ایمنی می تواند باعث افزایش تکثیر ویروس شود. از طرف دیگر فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی می تواند باعث آسیب بافتی شود.

پاسخ ایمنی ذاتی:
 
همانند سایر ویروسها، سیستم ایمنی از طریق رسپتورهای ایمنی ذاتی شامل
(Toll-like receptor (TLR), RIG-I-like receptor (RLR), NOD-like receptor (NLR), C-type lectin-like receptors (CLmin قادر به شناسایی ویروس کرونا می باشد.

اینترفرون های تایپ یک در خط اول دفاع بر علیه ویروسها می باشند. مطالعات نشان داده است اگرچه SARS-CoV و بقیه کروناویروسها نسبت به IFN آلفا و بتا حساس هستند با این حال پاتوژنیک باقی مانده اند. این ویروسها با استفاده از روشهای مختلف مانند مهار سیگنالینگ مسیر JAK-STAT که توسط اینترفرون نوع یک ایجاد می شود از سیستم ایمنی میزبان فرار میکنند. از سوی دیگر، ویروس در تمایز و عملکرد سلولهای دندریتیک تداخل ایجاد کرده و در نتیجه پاسخهای ایمنی اختصاصی را تحت تاثیر قرار می دهد.

دیفنسین ها نیز که جزء پروتئینهای ضد میکروبی هستند به طور وسیع علیه پاتوژنهای مختلف عمل می کنند. مطالعات نشان داده است که دیفنسین های جدا شده از نوتروفیلهای انسانی توانایی مهار SARS-CoV را ندارند.

پاسخ ایمنی اختصاصی:
 
SARS-CoV و MERS-CoV جز کروناویروسهای بتا هستند که می توانند باعث عفونت دستگاه تنفسی تحتانی و مرگ شوند. سلولهای TCD۴+ با تحریک تولید آنتی بادی های اختصاصی ویروس توسط سلولهای B نقش مهمی در ایمنی بر علیه ویروس دارند. سلولهای TCD۸+ که سیتوتوکسیک هستند می توانند سلولهای عفونی را از بین ببرند.

سلولهای TCD۸+ حدود ۸۰% از کل سلولهای التهابی وارد شده به ریه در بیماران مبتلا به SARS-CoV بوده و نقش مهمی در حذف ویروس از سلولهای عفونی داشته اند. برخی مطالعات نشان داده اند که سلولهای T می توانند در ریه باقی بمانند و سلولهای آلوده را از بین ببرند.

این مورد نشان دهنده نقش مهم سلولهای T نسبت به سلولهای B در کنترل پاتوژنز عفونت MERS-CoV  می باشد. از سوی دیگر، سلولهای T helper با تولید سایتوکاین های التهابی در کنترل عفونت نقش دارند. سایتوکاین های خانواده IL-۱۷ با فراخوانی مونوسیت ها و نوتروفیل ها به محل عفونت و فعال کردن تولید سایتوکاین های التهابی دیگر مانند IL-۱, ۶, ۸ و TNF-α درکنترل عفونت نقش دارند. همچنین، MERS-CoV باعث القاء آپوپتوز در سلولهای T می شود.

نتایج مطالعات اخیر نشان داده است که پاسخ T نسبت پروتئین S و بقیه پروتئین های ساختاری شامل پروتئین های N و M دوام زیادی دارد. این داده ها نشان می دهند که برای تهیه واکسن بایستی از اجزاء پروتئین های ساختاری ویروس که پاسخ ایمنی موثری ایجاد را می کنند استفاده کرد.

ایمنی همورال:
 
پاسخ آنتی بادی در بدن شامل مجموعه ای دینامیک و پیچیده از آنتی بادی های مونوکلونال می باشد که آنتی ژن های مختلف سطح ویروس را هدف قرار می دهند. نشان داده شده است که ایمنی همورال در کنترل فاز مقاوم ویروس کرونا ضروری می باشد. ویروس از پروتئین های سطحی خود به عنوان یک فاکتور چسبندگی استفاده می کند تا از طریق یک پذیرنده خاص بنام dipeptidylpeptidase-۴ (DPP۴) وارد سلولهای میزبان شود. این پذیرنده به عنوان یک فاکتور کلیدی برای فعالسازی سیستم ایمنی در افراد مبتلا مطرح می باشد.

بنابراین، در طراحی واکسن به نظر می رسد تولید آنتی بادی مونوکلونال برعلیه این پروتئین بتواند ایمنی مفید را ایجاد کند. به عنوان مثال، یک آنتی بادی مونوکلونال انسانی با نام m۳۳۶ که به روش phage display تهیه شده با قسمتی از پروتئین سطحی MES-CoV که ویروس به کمک آن به پذیرنده های سلول متصل می شود در شرایط آزمایشگاهی واکنش داده و آن را خنثی می کند.

عفونت با SARS در خون بیمارانی که در فاز بهبودی می باشند قابل ردیابی نیست. مولکول RNA اختصاصی این ویروس حدود یک تا دو هفته قبل از رسیدن بیماری به اوج خود در خون حدود ۷۵% بیماران قابل ردیابی می باشد. طولانی شدن دوره تولید IgG می تواند نشان دهنده اهمیت IgG در پاسخ ایمنی همورال به فاز حاد SARS-CoV از یک و نقش این آنتی بادی در پاکسازی بقایای عفونت ویروسی در دوره بهبودی از سوی دیگر باشد.

ایمونوتراپی هدفمند نیز می تواند یکی از استراتژی های درمانی باشد. در این خصوص، در سال ۲۰۰۳ گلوکوکورتیکوئیدها به طور وسیعی در درمان SARS برای کنترل عفونت ریه و التهاب مورد استفاده قرار گرفتند. به جز مرحله پاتوژنیک بیماری، پاسخ التهابی بدن نقش کلیدی در ایجاد آسیب های ریوی وابسته به SARS ایفا می نماید.

بنابراین، در موارد پنومونونی، بدلیل نقش مهمی که سایتوکاین ها و پاسخ التهابی در فراخوانی سلولها و تجمع مایعات ایفا می کنند کنترل آنها از اهمیت فراوانی برخوردار است. البته این استراتژی درمانی بسیار چالش برانگیز است چراکه هنوز نتوانسته ایم به راه حلی دست یابیم تا پاسخ های مضر سیستم ایمنی را بدون برهم زدن جنبه های سودمند آن مهار نماییم.

اما در عین حال، رسیدن به این مهم غیر ممکن نیز نمی باشد. چراکه، پیشرفت های چشمگیری در شناسایی مکانیسم های تعیین کننده و محافظتی اصلی سیستم ایمنی صورت گرفته است. به عنوان مثال، از کار انداختن یک مسیر کلیدی در پاسخ های ایمنی (مانند، فعال سازی مولکول های Pattern Recognition Receptor وابسته به IFN-γ) با توجه به نقش مهمی و وسیعی که این مسیر در تنظیم سیستم دفاعی بدن دارد به نظر منطقی نمی رسد. در مقابل، تمرکز کردن روی بازوهای محدود و اختصاصی تر، مانند تولید کنترل شده رادیکال های اکسیژن و یا تولید سایتوکاین هایی از قبیل IL-۱,۴,۶,۸,۲۱ اهداف عملی تری به نظرمی رسند. در نهایت اینکه، بایستی در خصوص درک بهتر ویژگی های پاسخ های التهابی وابسته به عفونت ویروس کرونا و رابطه آن با زمان بندی مداخلات درمانی مطالعات بیشتری صورت پذیرد.

گردآورنده :دکتر شهره نیکو

دکتری تخصصی ایمونولوژی

منبع :
1. Li G, Fan Y, Lai Y, Han T, Li Z, Zhou P, Pan P, Wang W, Hu D, Liu X, Zhang Q. Coronavirus Infections and Immune Responses. Journal of Medical Virology. 2020 Jan 25.



CAPTCHA

دفعات مشاهده: 11359 بار   |   دفعات چاپ: 786 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر